सन्तान जन्माउन नचाहने युवा: चीनको दीर्घकालीन चुनौती

बेइजिङ, १९ जनवरी २०२६ – चीनको जन्मदर २०२५ मा इतिहासकै सबैभन्दा न्यून स्तरमा झरेको छ। राष्ट्रिय तथ्याङ्क ब्युरोका अनुसार, प्रति हजार जनसंख्यामा जन्मदर केवल ५.६३ मात्र रहेको छ।

यो २०२३ को कीर्तिमानी न्यून स्तर ६.३९ भन्दा पनि कम हो। लगातार चौथो वर्ष चीनको जनसंख्या घटेको यो तथ्यले सरकारको युवा पुस्तालाई सन्तान जन्माउन प्रोत्साहित गर्ने प्रयासमा ठुलो चुनौती पेश गरेको छ।

विश्लेषकहरूले चेतावनी दिएका छन् कि यो जनसांख्यिक प्रवृत्ति दीर्घकालमा विश्वकै दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनको आर्थिक वृद्धिमा असर पार्न सक्छ।

गत वर्ष चीनमा ७९ लाख २० हजार शिशु जन्मिए, तर १ करोड १३ लाख १० हजार व्यक्ति मृत्यु भए। यस क्रममा कुल जनसंख्या ३३ लाख ९० हजारले घटेर १ अर्ब ४० करोडमा झरेको छ।

यद्यपि जनसंख्या चुनौतीका बाबजुद, चीनको अर्थतन्त्रले २०२५ मा ५ प्रतिशत वृद्धिदर हासिल गरेको छ। अमेरिकी व्यापार तनाव र आन्तरिक उपभोग कमजोर भए पनि, निर्यात वृद्धिले अर्थतन्त्रलाई सम्हालेको छ। चीनले गत वर्ष बाँकी विश्वसँगको व्यापारबाट १२ खर्ब डलरको बचतगरेको थियो।

विशेषज्ञहरूको विश्लेषण:

• जनसंख्या वृद्धिमा कमी → दीर्घकालीन श्रम संकट

• अर्थतन्त्र स्थिर → निर्यातले धानिरहेको छ

• सरकारी चुनौती → युवा पुस्तालाई सन्तान जन्माउन प्रेरित गर्ने नीति प्रभावहीन

चीनको यो जनसांख्यिक संकटले नजिकैको भविष्यमा वैश्विक बजार, श्रमशक्ति, र आर्थिक प्रतिस्पर्धामा गहिरो प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।