२१औँ शताब्दीको शैक्षिक रुपान्तरण र नेतृत्व: प्रधानाध्यापक संघ नेपाल (प्यान) का अध्यक्ष सुदाम गौतमको विशेष साक्ष्यात्थमा तथा कार्यनीति

प्रधानाध्यापक संघ नेपाल (प्यान) कुनै पनि राजनीतिक युनियन वा अधिकारका लागि मात्र लड्ने परम्परागत संगठनभन्दा नितान्त भिन्न एउटा व्यावसायिक र पेसागत संस्था (Professional Organization) हो। विद्यालयका प्रधानाध्यापक (Head Teachers) र शिक्षकहरूलाई कसरी सशक्त (Empower) गर्ने, उनीहरूमा शैक्षिक नेतृत्व क्षमता कसरी विकास गर्ने र शिक्षण सिकाइलाई कसरी उत्कृष्ट (Excel) बनाउने भन्ने मुख्य उद्देश्यका साथ यो संस्था जन्माइएको हो। आज प्यान केवल एउटा संघ मात्र नरهي शैक्षिक रूपान्तरणको एउटा बलियो संस्थागत पहिचान बनिसकेको छ।

अध्यक्ष सुदाम गौतमको नेतृत्वमा सञ्चालित यो संगठनले मुख्यतया ३ ‘L’ (Leading, Linking, and Learning) को सुस्पष्ट मार्गनिर्देशनमा काम गरिरहेको छ:

• Leading (नेतृत्व): विद्यालयमा प्रधानाध्यापकले हजारौँ विद्यार्थी, शिक्षक र अभिभावकहरूको भविष्यको नेतृत्व गरिरहेका हुन्छन्। उनीहरूको नेतृत्व क्षमतालाई अब्बल बनाउनु यसको पहिलो सर्त हो।

• Linking (सहकार्य र जोाइ): देशका विभिन्न कुनामा रहेका विद्यालयहरूमा गरिएका उत्कृष्ट अभ्यासहरू (Best Practices) लाई एक-अर्कामा जोड्ने र अनुभव आदानप्रदान गर्ने पुलको रूपमा प्यानले काम गरिरहेको छ।

• Learning (सिकाइ): एउटा विद्यालयले हासिल गरेको सफलता र सिकाइलाई अर्को विद्यालयमा पुर्याएर समग्र शिक्षा प्रणालीलाई गतिशील बनाउने काम यसले गर्छ।

प्यानले आफ्नो स्थापनाको तेस्रो वर्ष पूरा गर्दै गर्दा यस वर्ष मङ्सिर ४ देखि ६ गतेसम्म मधेस प्रदेशको ऐतिहासिक भूमि जनकपुरमा भव्य रूपमा तेस्रो राष्ट्रिय सम्मेलन आयोजना गरेको छ। यस वर्षको सम्मेलनको मुख्य नारा “Let’s Build Better School Together” (हामी सबै मिलेर विद्यालय राम्रो बनाऔँ, सहकार्य गरौँ) भन्ने रहेको छ। यस महाअभियानमा देशैभरबाट एक हजारभन्दा बढी शिक्षाविद्, प्रधानाध्यापक,शिक्षकहरूका साथै स्थानीय तहका प्रतिनिधि, सरकारी निकायका अधिकारी र अन्तर्राष्ट्रिय कि-नोट वक्ताहरूको समेत विशेष सहभागिता रहेको छ। यसले स्थानीय तहदेखि केन्द्रसम्म शिक्षाको गुणस्तर उकास्न ठूलो टेवा पुर्याएको छ।

अध्यक्ष गौतमको नेतृत्वमा प्यानले केवल भेला र सम्मेलनमा मात्र सीमित नरهي व्यावहारिक रूपमा विद्यालय रूपान्तरणका लागि ठोस कार्यनीतिहरू अगाडि बढाएको छ:

• २१औँ शताब्दी सुहाउँदो विद्यालय सञ्चालन: परम्परागत शैलीलाई चिर्दै २१औँ शताब्दीका आधुनिक विद्यालयहरू कस्ता हुनुपर्छ र त्यसलाई कसरी प्रभावकारी रूपमा ड्राइभ गर्ने भन्ने विषयमा निरन्तर छलफल र तालीमहरू सञ्चालन गरिँदै आएको छ।

• अनुभव र पुस्तक लेखन: अध्यक्ष गौतमले स्वदेश तथा विदेशका विभिन्न शैक्षिक अभ्यासहरूको अध्ययन गर्दै, स्वयं एक सक्रिय प्रधानाध्यापक र पीएचडीको विद्यार्थी हुँदाहुँदै पनि ६ महिनाभन्दा बढी समय खर्चेर विद्यालय नेतृत्वसम्बन्धी महत्वपूर्ण पुस्तक तयार पार्नुभएको छ। साथै, आगामी वैशाख महिनासम्म शिक्षा क्षेत्रलाई नै मार्गनिर्देशन गर्ने अर्को नयाँ पुस्तक पनि सार्वजनिक गर्ने तयारीमा उहाँ जुट्नुभएको छ।

• राज्यका निकायहरूसँग रचनात्मक सहकार्य: शिक्षा मन्त्रालय र विभिन्न स्थानीय तहहरूसँग हातेमालो गर्दै सातै प्रदेशमा नीतिगत छलफल, अन्तरक्रिया र प्रदेशस्तरका बौद्धिक जमघटहरू आयोजना गरी शैक्षिक नीति निर्माणमा समेत महत्वपूर्ण योगदान दिइएको छ।

पछिल्लो समय अध्यक्ष सुदाम गौतमको अगाध सक्रियता, स्पष्ट दूरदर्शिता (Vision) र निस्वार्थ समर्पणका कारण प्यानले समग्र शैक्षिक जगतमा छुट्टै छाप छोड्न सफल भएको छ। “Better Principal, Better School, Better Nation” (उत्कृष्ट प्रधानाध्यापक, उत्कृष्ट विद्यालय, उत्कृष्ट राष्ट्र) भन्ने पवित्र भावनाका साथ अगाडि बढेको यो संस्थाले नेपाली शिक्षा प्रणालीमा देखिएका अनेकौँ अप्ठ्याराहरूलाई चिर्दै सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयहरूको शैक्षिक स्तरीकरणका लागि एउटा नयाँ गोरेटो कोरेको छ।

© ठाँटी खबर अनलाइन न्युज पोर्टल | सर्वाधिकार सुरक्षित