हरिबोधिनी एकादशीबाट शुरु भयो भीष्मपञ्चक र तुलसी विवाहको शुभ पर्व

काठमाडौं,ठाँटी खबर। हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले आज उल्लासपूर्वक हरिबोधिनी (देवउठनी) एकादशी व्रत मनाउँदैछन्। यो दिनलाई भगवान विष्णु योगनिद्राबाट जाग्ने शुभ क्षणका रूपमा मानिन्छ। चार महिनासम्म चातुर्मास अवधिमा विश्राम लिनुभएका भगवान हरि आज पुनः जाग्नुहुने विश्वास छ। यसै कारण यो दिनलाई हरिबोधिनी एकादशी, देवउठनी एकादशी, वा तुलसी एकादशी भनेर चिनिन्छ।

🌸 तुलसी विवाह सुरु — घरघरमा मंगल गीत गुञ्जिए

आजदेखि घरघरमा तुलसी र शालिग्राम (भगवान विष्णुको प्रतीक) को विवाह धुमधामका साथ मनाइँदैछ। बिहानैदेखि महिलाहरूले तुलसी मठ सजाएर पूजा गरेका छन्, नयाँ बस्त्र, फूल, अक्षता र दीपले तुलसी मठ झलमल परेको छ।
परम्परागत रूपमा तुलसी विवाहलाई भगवान विष्णु र देवी तुलसीको दैवी मिलन मानिन्छ। यस विवाहपछि नै देवउठनी पर्व सुरु हुने र सबै शुभ कार्यहरू — जस्तै विवाह, उपनयन, गृहप्रवेश आदि — गर्न मिल्ने मान्यता छ।

भक्तजनहरूले मंगल गीत, भजन, आरती र नाचगानका साथ तुलसी–शालिग्रामको विवाह विधिपूर्वक सम्पन्न गर्दै छन्। कतिपय ठाउँमा सामूहिक तुलसी विवाह कार्यक्रम पनि आयोजना भएका छन्, जसले धार्मिक एकता र संस्कृतिप्रतिको प्रेम झल्काउँछ।

⚔️ भीष्मपञ्चक व्रतको आरम्भ — भीष्म पितामहको स्मरणमा पाँच दिनको तपस्या

यस दिनदेखि नै भीष्मपञ्चक व्रत सुरु हुन्छ, जुन कार्तिक महिनाको पाँच अन्तिम दिनसम्म चल्ने गर्छ।
महाभारतका वीर पात्र भीष्म पितामहले यो पाँच दिन भगवान विष्णुको आराधना गरी मोक्ष प्राप्त गरेको जनविश्वास छ।
भक्तजनहरूले यस अवधिमा उपवास, पूजा, दान, भजन–कीर्तन र दीपदान गरी भगवानप्रति समर्पण गर्छन्।

धार्मिक मान्यताअनुसार, भीष्मपञ्चक व्रत पालन गर्नेले असंख्य पापबाट मुक्ति पाउने, आत्मशुद्धि प्राप्त गर्ने र विष्णुलोक जाने अवसर प्राप्त गर्छन्।

🕉️ आध्यात्मिक महत्व र सांस्कृतिक उल्लास

हरिबोधिनी एकादशी मात्र एउटा व्रत होइन — यो जीवनमा नयाँ जागरणको प्रतीक हो।
भगवान विष्णुको जागरणसँगै प्रकृति, मानव मन र समाजमा पनि उत्साह र उज्यालो छर्ने विश्वास छ।
आजका दिन भक्तहरूले दीपदान गर्छन्, तुलसीको पूजा गर्छन् र भगवानको नामस्मरण गर्दै रातभर भजनगान गर्छन्।

देशका मन्दिरहरू — जस्तै विष्णुमती, बुढानीलकण्ठ, बालाजु, चाँगुनारायण, जनकपुर लगायतमा आज बिहानैदेखि भक्तजनको भीड लागेको छ।

🌺 हरिबोधिनी एकादशीको सन्देश

हरिबोधिनी एकादशीले हामीलाई भक्ति, शुद्धता र जागरणको सन्देश दिन्छ।
तुलसी विवाहले प्रेम र पवित्र सम्बन्धको आदर्श देखाउँछ,
र भीष्मपञ्चकले त्याग र समर्पणको शिक्षा दिन्छ।

यस पाँचदिने पुण्य पर्वमा दान, उपवास र ध्यान गर्नेले आत्मिक शान्ति, पारिवारिक सुख र समृद्धि प्राप्त गर्ने विश्वास गरिन्छ।

💬 भक्तहरूको भावना

“हरिबोधिनी आएपछि घरमा नै मेला लाग्छ। तुलसी विवाहले भगवानको कृपा झर्छ भन्ने आमा–बुबाको विश्वास छ,” भक्त मन्जु पौडेलबताउँछिन्।
त्यस्तै भक्त रामहरि अधिकारी भन्छन्, “चार महिनाको मौनता पछि आज भगवान जाग्नुभयो, अब सबै शुभ कार्य गर्न मिल्ने भयो।”

🌿 अन्त्यमा

आजको दिन केवल धार्मिक होइन, भावनात्मक पनि हो। हरिबोधिनी एकादशीले हरेक घरमा आशा, प्रकाश र भक्ति ल्याएको छ।
देशभर हरि नामको गुञ्जन छ, तुलसी मठमा दीपको उज्यालो फैलिएको छ, र भक्तिको लहरले नेपालभर पवित्रता छरिएको छ।

🙏 हरि उठे, शुभता छायो — तुलसी विवाह र भीष्मपञ्चकसँगै भक्ति र प्रकाशको नयाँ यात्रा सुरु! 🌿💫